پیش گفتار

صحت زنان و اطفال یکی از اولویت های عمده وزارت صحت عامه جمهوری اسلامی افغانستان می باشد.
وزارت صحت عامه متعهد به کاهش میزان بلند مرگ ومیر مادران و نوزادان با اطمینان ازاین که زنان دسترسی بهتر به تمام ابعاد خدمات صحی که توسط کارمندان صحی شایسته ارائه گردد می باشد.
تقویت پروگرام های آموزشی قبل از خدمت که نیازمند انکشاف دانش، مهارت وتوانایی تمام آنانی که خدمات صحی را ارائه می نمایند جهت مصئون سازی هرچه بیشتر حاملگی، ولادت و مراقبت بعد از ولادت از اهمیت به سزایی برخورداراست.
آموزش قابله ها قدم اساسی در راستای افزایش قابله های ماهر مخصوصا ارائه کنندگان مراقبت های صحی در ولسوالی ها و مناطق دور دست افغانستان می باشد. وزارت صحت عامه به تقویت انکشاف قوای بشری مخصوصا کارمندان صحی در بخش اناث با بهره گیری از آموزش های باکیفیت عالی و تداوم آموزش مشابه با استراتیژی پلان و حفظ انکشاف منابع بشری می پردازد.
پروگرام آموزشی قابلگی به طور مؤفقانه در تعداد زیادی از ولایات افغانستان از طریق انستیتوت های علوم صحی دولتی و خصوصی تطبیق گردیده است و سالیان زیادی این پروگرام ادامه خواهد داشت و آماده پاسخ گویی به نیازهای کشور به خدمات قابلگی خواهد بود.
پروگرام ملی آموزش قابلگی شامل 2 سال و یا به عبارتی چهار سمستر می باشد که مرتبط با آن نصاب تعلیمی که در آن ساحاتی را که نیازمند تقویت و توسعه قابله ها می باشد را شناسایی نموده است این نصاب تعلیمی و بسته منابع آموزشی برای تدریس مهارت های ثابت شده نجات دهندۀ حیات و بهترین عمل کردها در بخش صحت مادر و نوزاد و هم چنین صحت طفل و باروری لازم و ضرور است و باعث توانمندی قابله های در قسمت شایستگی های آنان جهت مدیریت معمول ترین اختلاطات حمل و ولادت خواهد گردید.

معرفی انستیتوت

انستیتوت علوم صحی کهکشان شرق ثبت و راجستر شدۀ وزارت صحت عامه جمهوری اسلامی اففانستان می باشد که جهت پرورش استعدادهای جوانان در مسلک های مختلف صحی تاسیس گردیده است.

• این انستیتوت درسال 1391 هجری شمسی تاسیس شد.
• در سال 1392 با دیپارتمنت های قابلگی عالی، نرسنگ عالی و فارمسی آغاز به کار نمود.
• در آغاز سال 1393 دیپارتمنت تکنالوژی طبی شروع به فعالیت نمود.

فعلا (خزان 97) انستیتوت علوم صحی کهکشان شرق دارای:

• 5 صنف قابگی عالی
• 9 صنف نرسنگ عالی
• 1 صنف تکنالوژی
• 2صنف فارمسی می باشد
• فعلا محصل دردیپارتمنتهای مذکور مصروف به تحصیل هستند.

منابع فیزیکی:

انستیتوت علوم صحی کهکشان شرق از سال 1392 فعالیت خویش را آغاز نموده است.
تعداد 10صنف درسی مجهز و هم چنین دارای اتاق های کار عملی به زمان های درسی مختلف نظیر6-9 صبح و 1-4 پس از چاشت و 4 تا 7 عصر و با امکاناتی نظیر پروژکتور،LCD، لب تاپ، سیستم گرمایش و سرمایشی و دیگر امکانات مورد نیاز در دسترس محصلان قرار دارد.

منابع بشری

• دراین انستیتوت استادان به سویه متخصص ،دکتر ،لیسانس ،15 پاس و14 پاس تدریس می کنند.
• استادان انستیتوت دررشته های مختلف به اساس تجارب کاری ومصاحبه انتخاب شده اند.

مبرمیت ها

با توجه به وضعیت فعلی کشور افغانستان در زمینۀ میزان بلند مرگ و میر مادران که در رده نهم در بین دیگر کشورهای رو به انکشاف دارد آموزش پروگرام قابلگی عالی و بالابردن ظرفیت محصلان جزء اولویت های وزارت صحت عامه می باشد. چراکه هرچه تعداد پرسونل صحی بیشتر باشد با توجه به تعداد زیاد مریضان عرضه خدمات صحی به شکل بهتر و باکیفیت بیشتر اجرا خواهد شد.
اشخاصی که از این رشته فارغ می گردند، به عنوان کارمند صحی می توانند در شفاخانه ها، کلینیک های خصوصی و دولتی در داخل شهر و ولسوالی های دور دست مشغول به کار شوند.

توامیت ها

این دیپارتمنت با همکاری ریاست صحت عامه، انستیتوت علوم صحی هرات، دفتر محترم BDN
کارهای عملی محصلین این انستیتوت را درکلیینیک های داخل شهری که ۷ مرکز بوده، پیش می برد و اعم از:

• شفاخانه گذره
• کلینیک نوآباد
• کلینیک انجیل
• کلینیک کازرگاه
• کلینیک منارها
• حوض کرباس
• کلینیک رواشان

قابل ذکر است که این مراکز صحی در بین انستیتوت های خصوصی به شکل روزانه تقسیمات شده تا هم زمان محصلین دو انستیتوت به یک مرکز صحی نرفته و روند کارپرسونل کلینیک را مختل نسازند.

پلان های انکشافی
– راه اندازی سمینارآموزشی ETS به منظور بالا بردن دانش مسلکی و تخصصی استادان
– راه اندازی سمینارهای آموزشی برای فارغان

روش تدریس

با توجه به معیارهای پذیرفته شده، محتوای درسی مضمون های نظری به صورت سلاید ها ترتیب شده مطابق به تقسیم اوقات پیش بینی شده و معیارهای سنجیده شده کاریکولم درسی دیپارتمنت های مختلف نرسنگ، قابلگی، تکنالوژی و فارمسی توسط استادان ارایه می گردد.
کارهای عملی نیز با استفاده از امکانات موجود دیپارتمنت پیش برده می شود.

شیوه های ارزیابی

مطابق به کاریکولم درسی تایید شدۀ وزارت محترم صحت عامه ارزیابی های وسط سمستر و نهایی اخذ می گردد.

1. فعالیت صنفی
2. امتحانات 20 فیصد
3. اجرای کارخانگه ی و کارهای عملی
4. امتحان نهایی پایان سمستر

ارزیابی و آزمون محصلان به اساس دریافت نمره، از صد فیصد (100%) محاسبه می شود که امتحانات وسط سمستر 20 فیصد و امتحان نهایی از 70 فیصد و کارهای عملی از100 فیصد محاسبه می شود .